Mentale problemen bij kinderen of jeugdigen

Denk jij aan zelfmoord/suïcide? Houd deze gedachten dan niet voor jezelf en deel ze met iemand in je omgeving die je vertrouwt. Praten helpt. Bespreek je de zelfmoordgedachten liever met een onbekende? Bel dan gratis 0800-0113 of chat met een hulpverlener Chatten | 113 Zelfmoordpreventie. De hulpverlener luistert naar je verhaal en helpt zelfmoord te voorkomen.

Geestelijke gezondheid van jongeren

Wat is geestelijk gezondheid en waarom is het belangrijk voor jongeren?

Naast lichamelijke gezondheid, het lichaam in conditie houden, is het ook belangrijk om je geest aandacht te geven. Mensen die mentaal gezond zijn, hebben kenmerken als: vrolijk zijn, gelukkig zijn, een positieve zelfbeeld hebben en goed om kunnen gaan met emoties. Het is belangrijk om bij jongeren te letten op de mentale gezondheid, zodat dat op latere leeftijd niet tot extra problemen kan leiden, zoals bijvoorbeeld psychische aandoeningen en verslaving.

Wat zijn veelvoorkomende mentale problemen onder jongeren?

Mentale problemen zijn bijvoorbeeld gevoelens van stress, angst, somberheid of eenzaamheid.

Afhankelijk van de ernst van de problemen kunt u als ouder of verzorger actie ondernemen.

• Stap 1. Praat altijd eerst met uw kind
• Stap 2. Praat met andere ouders of verzorgers
• Stap 3. Praat met uw huisarts

Als de problemen ernstiger zijn, kan de huisarts, de praktijkondersteuner Jeugd, de kinderarts of het wijkteam doorverwijzen naar de Jeugd GGZ. Hier krijgt uw kind de passende hulp die het nodig heeft.

Oorzaken van mentale problemen onder jongeren

Jongeren maken zich om allerlei zaken zorgen en daarom kunnen ze zich bang, ongelukkig en zenuwachtig voelen. Er zijn verschillende redenen die meespelen: de invloed van sociale media, de prestatiedruk op school en noodtoestanden in de wereld: de coronacrisis, het woningtekort, de klimaatcrisis en de oorlog in Oekraïne. Allemaal zaken waar jongeren zich zorgen over maken.

Signalen bij jongeren

Als ouder of verzorger is het belangrijk om te letten op signalen van stress of depressie bij uw kind. Let op veranderingen in gedrag, zoals terugtrekken, suf zijn, prikkelbaar zijn, slecht slapen en veel moe of ineens andere dingen eten. Het kan ook leiden tot buikpijn, hoofdpijn en rugklachten. Blijf luisteren en stel vragen. Neem de gevoelens van uw kind serieus. Als het nodig is, vraag dan een professional om hulp.

Wat kun je als jongere zelf doen?

Praat met iemand in je omgeving die je vertrouwt. Iemand uit de familie, een vriend of vriendin of de mentor op school. Kom je er zelf niet uit, dan:

• kun je binnenlopen of een afspraak maken bij het TEJO Huis
• kun je naar jouw huisarts stappen en vraag naar de praktijkondersteuner Jeugd
• kun je de Kindertelefoon bellen 0800-0432
• kun je naar de vertrouwenspersoon op school stappen

TEJO Huis Almelo - helpt jongeren op weg

Bij TEJO hebben ze een droom om de mentale gezondheid van alle jongeren tussen de 10 en 20 jaar te herstellen en te versterken. TEJO verleent gratis, anonieme en laagdrempelige professionele ondersteuning. Vrijwillige professionals helpen hieraan mee door gesprekken te voeren met jongeren in de TEJO-huizen. Gastvrije en veilige plekken waar alle jongeren welkom zijn, ongeacht hun vraag, zorg of probleem.  TEJO helpt jongeren op weg - TEJO-huis Almelo telefoon: 0546-200012, Wierdensestraat 18 (tegenover het busstation) Elke schooldag van 14.30 - 17.30 uur.  Het TEJO Huis is ook in de schoolvakanties open.

Depressie bij kinderen, pubers en jongvolwassenen

Wat als je denkt dat je depressief bent als jongere?

Veel jongeren voelen zich wel eens depri. Je zit dan even niet zo lekker in je vel. Het kan ook zijn dat je je al een lange tijd somber voelt. Misschien heb je last van depressieve klachten. Ga naar de huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd. Alleen de huisarts kan vaststellen of je depressief bent.

Op deze pagina lees je wat het verschil is tussen sombere gedachten en een depressie en wanneer je hulp moet zoeken. Kijk ook op de website van het Nederlands Jeugdinstituut voor informatie en tips Nederlands Jeugdinstituut

• Praat met mensen die je kent en die je vertrouwt.
• Schakel passende hulp in; vaak kan dat via jouw eigen huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd.
• Zoek online naar verhalen van andere jongeren en kijk of je in contact kan komen.

Tips: Wie kan me helpen als ik me depressief voel? | Nederlands Jeugdinstituut

Wat zijn de kenmerken van een depressie bij jongeren?

Als je depressieve klachten hebt, voel je je verdrietig, moe en heb je nergens zin in. Ook kun je het gevoel hebben dat je minder waard bent dan anderen. Je kunt dit soort klachten hebben als er iets naars is gebeurd, of als je veel stress hebt en je je erg zorgen maakt. Maar je kunt je ook somber voelen zonder dat je snapt waar het vandaan komt. Vaak worden dit soort klachten na een tijdje weer minder.

Als je jong bent, verandert er veel in je leven. Hier moet je je steeds aan aanpassen, wat soms veel van je vraagt. Tegenslag en vervelende gebeurtenissen horen bij het leven, maar als jongere moet je hier nog mee leren omgaan. Hierdoor komen sombere gedachten vaker voor bij jongeren. Alleen een huisarts kan vaststellen of er sprake is van een depressie.

Wat is een depressie?

Tegenslag en vervelende gebeurtenissen horen bij het leven. Niet alle depressieve gevoelens zijn ook meteen een depressie. Als de klachten langere tijd aanhouden kan het zijn dat het omslaat in een depressie. De klachten zijn dan zo sterk dat je moeite hebt om de dingen te doen die je normaal doet. Je hebt bijvoorbeeld veel moeite om je te concentreren, terwijl dat eerder wel goed ging. Of je hebt geen plezier meer in wat je vroeger wel leuk vond. Ga altijd naar de huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd, alleen zij kunnen vaststellen dat er sprake is van een depressie.

Kinderen en jongeren kunnen andere depressieve klachten hebben dan volwassenen. Volwassenen voelen zich vooral heel somber. Als je jong bent, kun je ook snel geïrriteerd zijn en je gevoelens kunnen erg wisselen.

Dit zijn depressieve klachten die kinderen en jongeren kunnen hebben:

• Je voelt je vaak somber, boos of bang.
• Je maakt je veel zorgen.
• Je hebt geen plezier meer in wat je vroeger leuk vond.
• Je slaapt slecht of juist heel erg veel.
• Je hebt geen zin in eten of eet juist veel meer dan normaal.
• Je hebt veel minder energie dan je eerder had.
• Je hebt veel moeite om dagelijkse dingen te doen, zoals school, werk of afspreken met vrienden.

Maar dat betekent dus niet meteen dat je een depressie hebt.

Hoe herken je een depressieve puber of jongvolwassene?

Kinderen en jongeren die last hebben van een depressie, hebben nergens zin in. Ze trekken zich terug en voelen zich verdrietig en geïsoleerd. Vaak voelen ze zich minderwaardig; soms hebben zij gedachten over de dood. Een depressie heeft invloed op het hele gezin. Een depressie die vroeg ontstaat, kan op latere leeftijd nog steeds invloed hebben. Bijvoorbeeld op hoe je functioneert op school of op je werk. Daarom is het belangrijk om een depressie op tijd te herkennen en te behandelen.

Wat kun je doen als ouder of verzorger als je kind depressief is?

Neem vooral contact op met de huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd. Alleen zij kunnen vaststellen of er sprake is van een depressie.

Tips voor omgaan met kinderen en jongeren met sombere gedachten:

• Geef positieve aandacht: dat kan al zo klein zijn als een glimlach, een opgestoken duim of een complimentje.
• Sluit aan op de behoefte van het kind of de jongere: misschien heb je de neiging om tips en adviezen te geven, omdat je wilt helpen. Vraag dan eerst of daar behoefte aan is. Misschien is een luisterend oor voldoende.
• Help met het structureren van de dag.
• Help om controle terug te krijgen over het eigen leven. Praat samen over leefstijl, werk, opleiding of school en het omgaan met vrienden en bekenden. Kijk waar de jongere nu het meeste behoefte aan heeft en bedenk samen hoe jullie daaraan kunnen werken. Stel haalbare doelen op. 

Kijk ook voor tips op de website van het Nederlands Jeugdinstituut over hoe praat je met een jongere bij sombere gedachten.

Hoe herken je zelfdodingsgedachten?

Bel met 113 als je nu denkt aan zelfdoding.

Veel jongeren ervaren gedachten over zelfdoding op een moment dat zij zich erg boos, bang, verdrietig of wanhopig voelen. Misschien is dit bij jou ook het geval. Vaak komt het voor bij deze jongeren dat ze eerder in hun leven ervaringen hebben meegemaakt die gevoelens als angst, schaamte, woede of hulpeloosheid gaven. Nare ervaringen kunnen het moeilijker voor je maken om goed met emoties om te kunnen gaan. Maak je dan weer iets mee dat naar is, ervaar je stress van school of word je lichamelijk of psychisch ziek, dan kunnen je emoties je overspoelen. Op dat moment kunnen er gedachten over zelfdoding bij komen.

Mogelijke signalen zijn:

• gedachten: sterk bezig zijn met de dood; geen redenen zien om te leven; zelfmoordgedachten;
• gevoelens: hopeloosheid; gevoel vast te zitten; eenzaamheid; spanning of angsten; stemmingswisselingen;
• veranderingen in gedrag: risicogedrag (alcohol, drugs); zich terugtrekken van familie, vrienden; zelfbeschadiging; maken van zelfmoordplannen of ondernemen van een zelfmoordpoging;
• lichamelijke signalen: vermoeidheid; slaapproblemen; concentratie- of geheugenproblemen; verstoord hongergevoel (meer of minder honger hebben dan normaal).

Wat kun je doen als je je zorgen maakt – over jezelf of over een ander?

Vraag hulp aan iemand die je kent of aan een hulpverlener om van je gedachten aan zelfdoding af te komen.

In je eigen omgeving

• je ouder(s) of verzorger(s), broer, zus of een ander familielid
• een mentor, vertrouwenspersoon of docent op school
• vrienden
• een volwassene die je kent via het sporten of een hobby

Professionals en communities

• Bel 0800 0113: daar praat je overdag of 's nachts met een hulpverlener, bijvoorbeeld om je gedachten over zelfmoord te delen of te stoppen met piekeren.
• De Kindertelefoon  is voor kinderen en jongeren tot 18 jaar. Hier kun je praten over wat je maar wilt.
• De Alles Oké? Supportlijn is voor jongeren tussen de 18 en 24 jaar. Hier praat je met een getrainde vrijwilliger over wat je ook maar dwarszit.
• Op Brainwiki vind je informatie over de oorzaken van dit soort gedachten en behandelingen, zoals in de ggz.
• Jongeren Hulp Online is een overzicht van hulplijnen die snel, anoniem en gratis hulp bieden via chat of telefoon.
• Via de chat van Instagrampagina @jongerensuicidepreventie van het Suïcide Preventie Centrum praat je met lotgenoten.
• De jongerencommunity 2K40 is een community die er is voor en door jongeren.
• Bij @ease kun je gratis, anoniem en zonder wachtlijst met een leeftijdgenoot praten over alles waar je mee zit.
• Stap binnen bij het TEJO Huis, zij nemen je aan de hand en wijzen je de weg. Het TEJO Huis is ook open tijdens de schoolvakanties.

Hulp inschakelen

• Je kunt naar je huisarts gaan voor een doorverwijzing naar hulp die bij jou past.
• Je kunt naar het wijkteam gaan. 

Welke hulp en preventie is er in Almelo?

• Praat met de huisarts; die kan ook doorverwijzen naar passende hulpinstanties (denk aan een jeugdpsycholoog).
• Als iemand direct aan zelfdoding denkt, kan diegene bellen met 0800-0113 zelfmoordpreventie.
• Als iemand in direct levensgevaar is, kan diegene bellen met 112.

Psychische problemen: van hulp tot diagnose

Wat zijn psychische problemen bij kinderen en jongeren?

Er is veel aandacht voor mentale problemen bij jongeren. Dat is goed, maar we moeten niet overdrijven. Problemen mogen niet groter lijken dan ze zijn. Ook is het niet goed om maar één kant van het verhaal te belichten. Daardoor kunnen problemen juist erger worden.

Sommige psychische problemen komen vaker voor bij jongeren. Denk aan ADHD, somberheid of eetproblemen.

Wanneer ga je naar een jeugdpsycholoog?

Een kinder- of jeugdpsycholoog helpt kinderen en jongeren tot 18 jaar met verschillende problemen. Soms voel je je anders dan anderen, vind je het moeilijk om vrienden te maken, of heb je last van drukte in je hoofd. Een jeugdpsycholoog luistert naar jou en zoekt samen met jou naar manieren om je beter te voelen.

Je kunt naar een jeugdpsycholoog gaan als je bijvoorbeeld:

• AD(H)D, autisme (ASS), hoogbegaafdheid of hoogsensitiviteit (HSP) hebt en daar last van hebt
• Moeite hebt om contact te maken of vrienden te krijgen
• Veel sterke emoties hebt, bijvoorbeeld door een scheiding van je ouders
• Op school niet goed mee kunt komen, of dat nu met leren of met andere kinderen is

Welke hulp biedt de gemeente?

Het wijkteam kan meedenken over het inzetten van passende hulp en vertelt u hier meer over.

Hoe kan je hulp vragen voor jezelf of voor een ander?

Neem contact op met de huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts of met het wijkteam; zij weten wat passende zorg is en verwijzen hiernaar.

Eetproblemen en eetstoornissen bij jongeren

Wat zijn veel voorkomende eetproblemen bij kinderen en jongeren?

Eetproblemen komen vooral voor bij meisjes in de puberleeftijd en bij jonge vrouwen. Maar ook bij jongens, jonge mannen en anderen. Er is sprake van een eetprobleem als (niet) eten het leven beheerst. Een eetprobleem kan overgaan in een (ernstige) eetstoornis. Bij een eetstoornis denkt een kind de hele dag aan wat hij moet eten, hoe laat hij moet eten en hoeveel hij mag eten. Het is een obsessie.

De meest voorkomende eetstoornissen zijn:

• Anorexia: bij anorexia kan het zijn dat kinderen veel minder eten dan ze nodig hebben voor een goede ontwikkeling. Ze zijn bang om aan te komen en vinden zichzelf te dik. Als iemand hele erge anorexia, heeft kan diegene flauwvallen of niet meer ongesteld worden. Het weinige eten geeft deze kinderen een gevoel van zekerheid en controle.
• Boulimia: bij boulimia zijn kinderen bang om zwaarder of dikker te worden. Soms lukt het niet om te eten, maar hebben zij daarna zo veel trek dat ze te veel in 1 keer eten: een eetbui. Tijdens zo’n eetbui hebben deze kinderen het gevoel pas te kunnen stoppen als alles op is. Daarna voelen ze zich rot omdat ze bang zijn zwaarder te worden. Dan spugen ze alles weer uit. Sommige kinderen gaan ook heel veel bewegen om maar niet zwaarder te worden of drinken heel veel water.
• Eetbuistoornis: bij een eetbuistoornis hebben kinderen eetbuien en het gevoel niet meer te kunnen stoppen met eten. Maar daarna gaan ze spugen, nemen ze een pilletje of gaan ze meer bewegen. Vaak hebben ze na zo’n eetbui een rotgevoel en willen ze niemand zien.

Hoe herken je anorexia?

Het is niet altijd makkelijk om te ontdekken of een kind anorexia heeft, omdat een kind het verborgen houdt voor zijn ouders/verzorgers. Als kinderen zich terugtrekken en niet veel zin hebben om anderen te zien, kan dat een teken zijn dat er iets mis is.

Kijk voor meer informatie op de website van Regelhulp.nl

Wanneer is hulp nodig?

Vermoedt u een eetprobleem of eetstoornis bij uw kind? Vraag dan uw huisarts of de praktijkondersteuner Jeugd om advies. De huisarts kan zelf hulp beiden of doorverwijzen naar een jeugdpsychiater.

Waar kan ik hulp vinden voor mezelf of voor iemand anders?

Ga naar de huisarts, de praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts of een wijkteam. Zij kunnen je doorverwijzen naar de passende zorg.

Loop op vrijdagmiddag tussen 13:00 en 16:30 uur binnen bij het Realcovery Inloophuis. Of kijk voor meer informatie op FirstEetKit, Brainwiki.nl en op Regelhulp.nl .

Online hulp van ervaringsdeskundigen

• Proud2Bme: Online hulpplatform en community voor mensen met een eetstoornis.
  De grootste online community van Nederland en België voor iedereen met een eetstoornis en daarbij horende problematiek. Via het forum en de chat kunnen leden - gratis en anoniem - in contact komen met lotgenoten en steun krijgen van ervaringsdeskundigen en professionals.
• 99gram.nl is een website voor jongeren tot 23 jaar die veel bezig zijn met vragen als 'hoe zie ik eruit?', 'eet ik wel goed?' en 'ben ik te zwaar?'. Op de site staat betrouwbare informatie en kunnen jongeren anoniem in contact komen met deskundigen via mail en chat.

Hulpinstanties in Almelo

Kijk op de Sociale Kaart van Almelo voor een overzicht van alle hulporganisaties en wat zij voor u kunnen doen.