Alles over de ontwikkeling van kinderen en jongvolwassenen. Lees over de groei van het denkvermogen, emoties en sociale vaardigheden per leeftijd en hoe u als ouder of opvoeder kunt ondersteunen. Misschien maakt u zich zorgen over de ontwikkeling van uw kind. In elke leeftijdscategorie zijn er verschillende organisaties die u kunnen helpen.
Ontwikkeling van baby tot schoolkind
Elk kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Ze leren stap voor stap praten, bewegen, voelen en omgaan met anderen. Als ouder/opvoeder kunt u hierbij helpen door liefde, aandacht en structuur te geven.
Baby’s (0–2 jaar)
- Baby’s hebben liefde, verzorging en veiligheid nodig.
- Ze hechten zich aan ouders en verzorgers en reageren op gezichten en stemmen.
- Rond 6 maanden kunnen ze verlatingsangst krijgen.
- Ze leren bewegen (rollen, zitten, kruipen, lopen) en beginnen te praten.
Wat kunt u doen om de ontwikkeling te stimuleren?
- Reageer op de behoeften van uw baby.
- Zorg voor een vast ritme (eten, slapen).
- Praat veel tegen uw baby, ook al praat hij nog niet terug.
- Kijk voor meer tips op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.
Wat kunt u doen bij zorgen?
- Ga naar het consultatiebureau als u twijfelt over de ontwikkeling. Bijvoorbeeld als uw dreumes driftbuien heeft, gaat bijten, schreeuwt of hoofdbonkt.
Peuters (2–4 jaar)
- Ze leren veel nieuwe woorden en praten met anderen.
- Ze worden zindelijk en doen meer zelfstandig.
- Peuters hebben vaak driftbuien door frustraties (peuterpuberteit).
Wat kunt u doen om de ontwikkeling te stimuleren?
- Leg rustig uit wat mag en wat niet mag.
- Geef ruimte om te spelen en te ontdekken.
- Praat over gevoelens en gebruik duidelijke taal. Zo leert u uw peuter om te gaan met emoties.
- Kijk voor meer tips op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.
Maakt u zich zorgen over de ontwikkeling van uw kind, neem contact op met het consultatiebureau. Ze kijken met u mee en verwijzen door wanneer het nodig is. Ook met vragen over gedragsproblemen als bijten, slaan, schreeuwen of vaak boos zijn kunt u hier terecht. Zij kunnen u doorverwijzen voor specialistische hulp bij ontwikkelingsachterstand. Dat geldt ook als u denkt dat uw kind zich juist veel sneller ontwikkelt dan andere kinderen (ontwikkelingsvoorsprong).
Kleuters (4–6 jaar)
- Kleuters zitten op school en doen steeds meer zelf.
- Ze leren samenwerken, samen spelen, omgaan met regels en gevoelens tonen.
- Ze snappen beter wat goed of fout is.
Wat kunt u doen om de ontwikkeling te stimuleren?
- Stimuleer contact met anderen.
- Bespreek emoties, regels en schermtijd. Het is belangrijk dat u uitlegt hoe een kleuter met boosheid om kan gaan.
- Zorg voor balans tussen school, ontspanning en structuur.
- Praat ook met andere ouders bij vragen.
- Bekijk ook de tips van het Nederlands Jeugdinstituut voor het stellen van grenzen.
Maakt u zich zorgen over de ontwikkeling van uw kind, neem contact op met het consultatiebureau. Ze kijken met u mee en verwijzen door wanneer het nodig is, bijvoorbeeld bij een ontwikkelingsachterstand. Dat geldt ook als u denkt dat uw kind zich juist veel sneller ontwikkelt dan andere kinderen (ontwikkelingsvoorsprong).
Schoolkinderen (5–12 jaar)
- Kinderen gaan vanaf 5 jaar verplicht naar school.
- Ze leren lezen, rekenen en omgaan met andere kinderen.
- Soms zijn er zorgen zoals: geen vriendjes, pesten, moeite met leren of concentratie.
Wat kunt u doen om de ontwikkeling te stimuleren?
- Bespreek zorgen met de leraar of schoolarts (jeugdarts van de GGD, omdat u vanaf het vijfde jaar niet meer naar het consultatiebureau gaat).
- Maak u niet meteen te druk bij problemen - veel dingen gaan weer over.
- Raadpleeg het wijkteam of andere ouders als u er niet uitkomt.
- Bekijk ook de tips van het Nederlands Jeugdinstituut: Als je je zorgen maakt om een kind.
Leerplicht
- Ouders of verzorgers zijn verplicht hun kind in te schrijven op school en ervoor te zorgen dat hun kinderen naar school gaan.
- U moet melden dat uw kind niet op school komt, bijvoorbeeld door ziekte.
- Komt een kind vaak niet op school, dan kan de gemeente contact opnemen of in het uiterste geval een boete geven.
Als uw kind niet volgens het lesrooster naar school gaat, dan kan dat gevolgen hebben voor ouders. U kunt een geldboete krijgen. Maar de leerplichtambtenaar gaat altijd eerst met u in gesprek over hoe het komt dat uw kind niet (genoeg) naar school komt en samen zoeken we naar een passende oplossing. Heeft u een brief gekregen van leerplicht? Bel dan met de gemeente op (0546) 54 11 11 en vraag naar informatie over de brief die u heeft gekregen van Leerplicht.
Ontwikkeling van pubers en jongvolwassenen
Pubers (12–18 jaar)
- In de puberteit verandert veel: lichamelijk, emotioneel en in gedrag.
- Pubers willen zelfstandiger zijn en zoeken hun identiteit.
- Ruzies en stemmingswisselingen zijn normaal pubergedrag. Stel duidelijke grenzen en blijf in gesprek.
Zorgen?
- Denk aan: geen vrienden, gepest worden, op straat rondlopen, opstandig gedrag.
- Praat met uw kind en vraag hulp op school als dat kan.
- Praat met andere ouders, die herkennen vaak dezelfde dingen.
- Jongeren tussen 10 en 20 jaar kunnen ook terecht bij een TEJO-huis voor een gesprek of steun.
- Kijk voor meer informatie over de ontwikkeling van het puberbrein op de website van het Nederlands Jeugdinstituut
Jongvolwassenen (18–27 jaar)
- Jongeren worden zelfstandig(er), regelen hun eigen zaken en maken eigen keuzes.
- Ze ontwikkelen hun identiteit verder en hebben minder hulp van hun ouders of verzorgers nodig.
Wat kunt u doen om de ontwikkeling te stimuleren?
- Als ouder of verzorger verandert uw rol meer naar adviseur dan begeleider.
- Bij zorgen over zelfstandigheid kunt u contact opnemen met een wijkcoach.
Maakt u zich ernstig zorgen dat uw kind niet op eigen benen kan staan? Neem dan samen met uw kind contact op met een wijkteam. Zij kunnen u adviseren over bijvoorbeeld mentorschap, vrijwillige bewindvoering of ondercuratelestelling. Dit geldt alleen als het heel ernstig misgaat.
Jongeren kunnen met hun mentale of gezondheidsproblemen terecht bij de huisarts. Als ze moeite hebben met werk vinden, kunnen ze loopbaanbegeleiding krijgen. Tot hun 20ste kunnen ze met vragen ook terecht bij het TEJO-huis. Hier kunnen professionele vrijwilligers hen op weg helpen
Hulp bij zorgen over de ontwikkeling van uw kind
Maakt u zich zorgen over uw kind in de eerste paar jaar van zijn leven, bijvoorbeeld:
- Mijn kind blijft achter in groei
- Mijn kind blijft achter in taalontwikkeling
- Mijn kind blijft achter in de lichamelijke ontwikkeling (motoriek)
- Mijn kind huilt veel
- Mijn kind slaapt slecht
- Mijn kind heeft driftbuien
- Mijn kind lust niets
U kunt als ouder of verzorger bij verschillende instanties terecht:
- Consultatiebureau (0-4 jaar) – bij het consultatiebureau kunt u terecht met alle vragen over de opvoeding van uw kind: verzorging, voeding, slaapritme, veiligheid, gedrag, kruipen en lopen, enzovoort.
- Opvoedadvies Loes – bij vragen over de opvoeding en het opgroeien van uw kind kunt u bij Loes terecht voor tips en advies.
- Huisarts - bij vragen over uw gezondheid of de gezondheid van uw kind kunt u bij de huisarts terecht. Vraag naar de Praktijkondersteuner jeugd (POH).
- GGD (4-18 jaar) – de GGD biedt bijvoorbeeld laagdrempelige gezinsondersteuning.
- Kijk ook voor informatie op de website van de Rijksoverheid.
- VVE-Thuis - Avedan (2-7 jaar) - VVE Thuis peuters en kleuters is een programma voor alle ouders. U komt bij elkaar in groepen en met activiteiten wordt verteld wat uw kind op dat moment op school leert.
- Wijkteams - neem contact op met een wijkteam van de gemeente Almelo.
Hulp bij zorgen over uw eigen situatie bij het opvoeden
Heeft u als ouder of opvoeder zelf problemen (fysiek of psychisch)? Maak een afspraak met uw huisarts of het wijkteam. Zij kunnen u doorverwijzen naar de juiste instantie voor hulp. Of neem contact op met Loes.
Jeugdhulp
Jeugdhulp is een breed begrip dat verwijst naar alle vormen van hulp en ondersteuning die worden geboden aan kinderen en jongeren tot 18 jaar (en soms ook daarboven, onder bepaalde voorwaarden) en hun ouders, bij opvoed- en opgroeiproblemen, psychische problemen, gedragsproblemen of een verstandelijke beperking. Het kan gaan om advies, begeleiding, behandeling, opvang of verzorging, zowel thuis als op een andere locatie. Jeugdhulp is een onderdeel van de bredere term jeugdzorg, die ook jeugdbescherming en jeugdreclassering omvat.
Wat u moet weten
- De gemeente bekijkt samen met u wat u zelf kunt doen om de situatie te verbeteren.
- Als u in aanmerking komt voor jeugdhulp krijgt u een wijkcoach van het sociale wijkteam.
- De wijkcoach wordt uw vaste aanspreekpunt en zorgt voor 1 plan per gezin.
Aanbieders van jeugdhulp
- De gemeente heeft contracten gesloten met aanbieders van jeugdhulp. Daaruit kunt u zelf een keuze maken.
Loes
Over Loes
Loes is de naam van de plek voor vragen over de opvoeding van uw kinderen voor ouders en verzorgers. Loes is ondergebracht bij Avedan en hoort bij Centrum Jeugd en Gezin (CJG) van 13 samenwerkende Twentse gemeenten. Een belangrijke partner is de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) die u onder meer kent van consultatiebureaus.
Contact met Loes
Mailen met Loes kan altijd, via loes@avedan.nl. De medewerkers van Loes zijn te bellen op maandag en woensdag tussen 12.00 en 14.00 uur op (0546) 45 41 15. U kunt altijd bellen, dan wordt u later teruggebeld.
Wilt u liever een persoonlijke afspraak met Loes, maak dan een afspraak met het sociale wijkteam via (0546) 54 11 11.
Identiteit en gender
De genderidentiteit van kinderen staat niet vast, maar ontwikkelt zich gedurende hun leven. Net als hun seksuele ontwikkeling. Kinderen ontdekken vaak al op jonge leeftijd hun seksualiteit en gender: wat ze willen en wie ze zijn. Het is van belang dat kinderen en jongeren hierin ondersteund worden. Kijk voor tips en verwijzingen op de website van het Nederlands Jeugdinstituut. Hier staat ook informatie over de rol van gender in de ontwikkeling en opvoeding van je kind.
Ondersteuning in Almelo
- Loes – opvoedadvies
- Huisarts – neem contact op met uw eigen huisarts en vraag ook naar de praktijkondersteuner Jeugd.
- Jeugdhulp Gemeente Almelo.
- Vraag ondersteuning op school.
Veelgestelde vragen
Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier en op zijn eigen tempo. Schiet niet meteen in de stress, maar praat bijvoorbeeld eens met andere ouders of het consultatiebureau/schoolarts.
Dat verschilt per situatie. Vraag altijd professionele hulp als u het gevoel heeft dat er echt iets mis is. Neem contact op met het wijkteam; zij kunnen samen met u bekijken wat voor hulp er nodig is.
Kijk voor alle tips voor peuters en kleuters op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.
Praat eerst met uw kind. Neem bij zorgen contact op met de huisarts en vraag ook naar de praktijkondersteuner Jeugd. Kijk ook op de website van Loes of neem contact met hen op. Of loop binnen bij een wijkteam.
Kijk op de Sociale Kaart van Almelo waar u hulp kunt vinden.